Gewrichten

Door onze gewrichten kunnen we bewegen. Ze zijn de flexibele schakels tussen twee stukken bot en zorgen dat we armen, benen en schouders kunnen buigen, draaien of scharnieren. Omdat we verschillende bewegingen moeten kunnen maken, zijn er ook verschillende soorten gewrichten. Zo zijn er kogelgewrichten (bijvoorbeeld de heup) en scharniergewrichten (bijvoorbeeld de elleboog). Normaal gesproken zorgen deze gewrichten er samen met het kraakbeen en de gewrichtsbanden voor dat we soepel – maar ook weer niet té soepel – kunnen bewegen.

Het eten van vette vis is goed voor de beweeglijkheid. Vette vis bevat namelijk veel omega-3-vetzuren die een positieve invloed hebben op het behoud van de mobiliteit en soepele gewrichten, blijkt uit diverse wetenschappelijke onderzoeken. Wie geen vis lust, doet er daarom verstandig aan om dagelijks een voedingssupplement met omega 3 te slikken.

Gewrichtspijn

De pijn die iemand ervaart bij gewrichtspijn verschilt sterk. Gewrichten kunnen zo ‘vast’ zitten dat ze bij beweging veel pijn doen, maar de gewrichten kunnen ook ‘gewoon’ heel gevoelig zijn. Dan ontstaat er een snerpende pijn bij bijvoorbeeld een onverwachte botsing of het tillen van iets zwaars. Ook stijfheid van de gewrichten komt veel voor.

Door reuma ontstaat gewrichtspijn, maar niet iedere vorm van gewrichtspijn is altijd reuma. Gewrichtspijn kan ook optreden door een ongeluk of ontstaan in de overgang. Bovendien zijn er ook weer vormen van reuma waarbij niet de gewrichten pijnlijk zijn, maar heel andere delen van het lichaam. Fybromilagie bijvoorbeeld, waarbij spieren, banden en pezen het meest pijn doen.

Bij twee soorten reuma speelt gewrichtspijn een hoofdrol, dit zijn artritis (gewrichtsontsteking) en artrose (gewrichtsslijtage).

Zo’n 2.3 miljoen Nederlanders worden dagelijks belemmerd door pijnlijke gewrichten!

Artritis/Gewrichtsontsteking

In geval van artritis zijn één of meerdere gewrichten ontstoken. De ontsteking veroorzaakt pijnlijke, dikke, rode en stijve gewrichten (vooral ’s ochtends bij het opstaan). Artritis is een vorm van ontstekingsreuma. Er zijn in Nederland bijna 800.000 mensen met deze vorm van reuma.

Mensen die last hebben van gewrichtsontstekingen gebruiken vaak pijnstillende ontstekingsremmers.

Het nadeel hiervan is echter dat zij maag- en darmklachten kunnen veroorzaken. Pijnstillers onderdrukken bovendien de natuurlijke alarmsignalen van het lichaam, waardoor de gewrichten ongemerkt te zwaar belast kunnen worden. Het is daarom beter de pijn met minder belastende manieren te verlichten, bijvoorbeeld met natuurlijke geneesmiddelen en aanpassing van voeding, lichaamshouding en leefwijze.

Tips bij gewrichtspijn en gewrichtsontsteking

Een gezonde voeding en leefwijze kan al voor veel verlichting zorgen bij pijnlijke, ontstoken gewrichten.

Hieronder een aantal tips:

  • Bezoek af en toe de sauna of neem een warm bad. Door warmte ontspant het lichaam en wordt het beter doorbloed. Vermijd vochtige kou en tocht omdat dit juist de klachten kan verergeren.
  • Vermijd overmatige consumptie van koffie, alcohol, suiker en geraffineerde voedingsmiddelen.
  • Beperk de hoeveelheid vlees en eiwitrijke voeding omdat dit tot verzuring in het lichaam leidt. Kies liever voor voeding met een zogeheten basenoverschot. Basische voeding is bijvoorbeeld groente, fruit en jonge, verse kaas.
  • Neem dagelijks een glaasje verse aardappelsap, koolsap of wortelsap (binden urinezuur). Deze sappen zijn kant-en-klaar te koop bij natuurvoedingswinkels.

Artrose/Gewrichtsslijtage

Bij gewrichtsslijtage is het kraakbeen en soms het aangrenzende bot van een of meer gewrichten aangetast en verminderd. Dit geeft vooral veel pijn en stijfheid als klachten.

Hoewel vaak wordt gedacht dat het alleen bij ouderen voorkomt, kunnen ook jongeren last hebben van gewrichtsslijtage. Het komt vaker voor bij vrouwen dan bij mannen, hoewel het bij mannen op jongere leeftijd optreedt. Vooral mensen die hun gewrichten herhaaldelijk overbelasten hebben een verhoogd risico op slijtage. Ongeveer 1.2 miljoen Nederlanders hebben last van artrose.

Aan de uiteinden van de botten, op de plaats waar een gewricht de verbinding vormt tussen de 2 botdelen, bevindt zich een laag kraakbeen. Kraakbeen is een veerkrachtig weefsel dat dient als een soort schokdemper, vergelijkbaar met de zolen van sportschoenen. Elk gewricht is omgeven door een gewrichtskapsel dat de botten bij elkaar houdt. Dit kapsel maakt gewrichtsvloeistof aan: een smeermiddel dat de gewrichtsvlakken met een dunne laag bekleedt waardoor deze van elkaar gescheiden blijven en wrijving tot een minimum wordt beperkt. Kraakbeen en smeermiddel vangen schokken op en dragen bij aan een soepele beweging.

 Slijtage van kraakbeen

gewrichtOp de afbeelding staat een gezond gewricht. Hier werkt het kraakbeen nog goed als schokdemper tussen de twee botdelen. Aan de rechterkant zie je hoe de kraakbeenkussentjes door slijtage zijn afgebroken. Hierdoor gaan de botten steeds meer tegen elkaar schuren.

De symptomen van slijtage ontstaan meestal geleidelijk; er worden in het begin slechts één of een paar gewrichten aangetast. Ook worden de gewrichten van de vingers, nek, onderrug, tenen, heupen en knieën het vaakst aangedaan. Een belangrijk symptoom bij gewrichtsslijtage is ‘startpijn’: pijnlijke, stijve gewrichten ’s ochtends na het opstaan of als men na rust weer in beweging komt. De stijfheid/ pijn wordt minder na weer een tijdje bewegen.

 Tips bij gewrichtsslijtage

Hieronder leest u een aantal handige tips bij gewrichtsslijtage: Zorg voor voldoende lichaamsbeweging maar let hierbij wel op dat het activiteiten zijn die de gewrichten niet te veel belasten. Vooral fietsen, zwemmen en rustig wandelen is goed. Speciale oefeningen en het verbeteren van de lichaamshouding kunnen helpen om klachten te verminderen. Hier kan een fysiotherapeut advies over geven. Regelmatige saunabezoeken, massages en warmtebehandelingen zoals warme pakkingen en kompressen verbeteren de doorbloeding en afvoer van afvalstoffen. Bovendien werken ze ontspannend en verlichten ze de pijn bij gewrichtsslijtage.

Reacties zijn uitgeschakeld.